Wystarczy spojrzeć na tablicę informacyjną, wywieszoną w pokoju nauczycielskim każdej brytyjskiej szkoły podstawowej, by niemal zawsze znaleźć na niej informacje, które dzieci w której klasie cierpią na alergie. Nie jest niczym niezwykłym, że dwójka lub trójka uczniów w każdej klasie ma astmę i musi nosić inhalatory. Być może jedno dziecko lub więcej jest podatne na anafilaksję – groźną dla życia reakcję alergiczną – i musi mieć przy sobie ampułkostrzykawkę z EpiPenem, zawierającym adrenalinę, by móc ją natychmiast przyjąć np. w razie użądlenia przez pszczołę czy osę albo przypadkowego zetknięcia się z arachidami. Oprócz tego wykaz obejmuje dzieci z egzemą, tj. grupą schorzeń, objawiających się dokuczliwym świądem, pieczeniem, zaczerwienieniem oraz pęcherzami na skórze. Niektóre dzieci są ofiarami kataru siennego; dla nich mordęgę zwiastuje wiosenna pogoda oraz wysokie stężenie pyłków. Są też takie, które mają napady kichania lub trudności oddechowe po zetknięciu się z niektórymi gatunkami kwiatów albo też trzymanym w klasie chomikiem lub świnką morską. Szkolna stołówka to także swego rodzaju pole minowe, trzeba bowiem pamiętać, które dzieci nie mogą pić mleka, które nie tolerują jajek, a które nie mogą spożywać produktów zawierających pszenicę.
Co się dzieje z naszymi dziećmi? Sięgając pamięcią do własnego dzieciństwa, raczej nie stwierdzimy, że problemy z alergiami były wtedy równie powszechne. Oczywiście obecnie poprawie uległa diagnostyka, np. takie choroby jak astma w przeszłości nie zawsze wykrywano. Mimo to wydaje się, że liczba występowania reakcji alergicznych u dzieci wykazuje tendencję rosnącą, niekiedy nawet w stopniu, uznawanym przez fachowców za epidemiczny.
U niektórych dzieci reakcja uczuleniowa ma łagodny przebieg. Być może dostają wysypki po zjedzeniu truskawek albo przez moment oddychają z trudem po wejściu do kwiaciarni albo pogłaskaniu kota. W innych, znacznie rzadszych przypadkach alergie mogą poważnie utrudnić życie – nie tylko samemu dziecku, ale także całej jego rodzinie. Trzeba przygotowywać oddzielne posiłki oraz stosować specjalną dietę, restrykcjom podlega dobór odzieży oraz domowych sprzętów.
Pocieszający jest fakt, że nad większością stanów uczuleniowych można zapanować. Intencją książki Jak radzić sobie z alergią u dziecka jest przyjście z pomocą rodzicom, opiekunom i wszystkim tym, którzy mają kontakt z dziećmi alergicznymi, by cel ten osiągnąć. Wzięcie w karby alergii to zadanie wspólne, w którym uczestniczą lekarze, pielęgniarki i inny personel medyczny, rodzice, nauczyciele oraz same dzieci i młodzież.
Skuteczna terapia jest możliwa w odniesieniu do kilku typów reakcji alergicznych, takich jak astma (dychawica) oskrzelowa, egzema oraz katar sienny. W przypadku innych schorzeń – np. anafilaksji, która bywa groźna dla życia – podstawową strategią jest unikanie kontaktu z alergenem.
W rozdziale 1. przedstawione są najważniejsze ogólne informacje na temat uczuleń, wliczając w to także dotychczasowy stan wiedzy o przyczynach, leżących u podłoża tych schorzeń.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat astmy, przejdź do rozdziału 2., w którym wyjaśnione są metody postępowania w przypadku tej najpowszechniejszej u dzieci choroby związanej z układem oddechowym.
Rozdział 3. zajmuje się egzemą – czyli całą paletą schorzeń, powodujących wysuszenie skóry, jej swędzenie, spękanie, złuszczanie oraz ogólny dyskomfort.
Alergie pokarmowe oraz nietolerancja pokarmowa to temat złożony i często źle pojmowany; jemu poświęcony jest rozdział 4.
W rozdziale 5. przyjrzymy się anafilaksji, groźnej dla życia reakcji alergicznej.
W rozdziale 6. podaję bliższe informacje na temat kataru siennego, dolegliwości powszechnie występującej (co wcale nie czyni jej łagodniejszą), która nasila się na przełomie wiosny i lata, zatem w okresie, kiedy wielu młodych ludzi przystępuje do ważnych egzaminów.
Zmiany w naszym środowisku, poczynając od superczystych domów do wzrostu użycia środków chemicznych, są czynnikami, które posądza się niekiedy o powodowanie alergii.
W rozdziale 7. znajdziesz wiadomości na temat tych kontrowersyjnych zagadnień.
W rozdziale 8. przyglądamy się zaś różnym rodzajom badań alergologicznych, zaczynając od standardowych analiz krwi oraz testów skórnych, stosowanych powszechnie w szpitalach, a kończąc na testach, których diagnostyczna wartość wciąż jeszcze wymaga potwierdzenia.
W rozdziale 9. eksperci ds. alergii oraz przedstawiciele dużych społecznych grup nacisku wypowiadają się o tym, jak powinna wyglądać przyszłość leczenia uczuleń i prowadzenia badań naukowych.
Spis treści
Jak radzić sobie z alergią u dziecka
Podziękowania 7
Wstęp 9
1. Czym jest alergia? 12
2. Astma oskrzelowa 25
3. Egzema 38
4. Alergia pokarmowa 54
5. Anafilaksja 69
6. Katar sienny 84
7. Alergie a środowisko 98
8. Badania alergologiczne 115
9. Co przyniesie przyszłość? 124
Aneks 131